REWOLUCJA PRACY (101): Praca a odpowiedzialność

REWOLUCJA PRACY (101): Praca a odpowiedzialność

Praca wiąże się z odpowiedzialnością. Wydaje się to banalnym stwierdzeniem, jednak rzeczywistość pokazuje, że wielu ludzi na co dzień o tym nie pamięta. Oczywiście, często nie jest to ich wina – latami kazano im coś robić „odtąd dotąd”, dawano „po łapach”, gdy coś proponowali i usprawniali, uczono wykonywania poleceń i niebrania odpowiedzialności za efekty pracy.

Odpowiedzialność w pracy występuje na kilku płaszczyznach:

Pierwsza (formalna) – to odpowiedzialność materialna, formalna, według prawa. To odpowiedzialność za majątek, za zabezpieczenia przeciwpożarowe, klucze, pieniądze, bezpieczeństwo pracy, sprzęt, pieczątki, dokumenty, poufność danych itp. Towarzyszy nam ona bezustannie, czy tego chcemy, czy nie. Sama nie daje efektów w postaci produkcji, rozwoju, sprzedaży, ale grozi sankcjami.

Druga (zadaniowa ) – odpowiedzialność za realizowanie procesów twórczych (wytwórczych) i ich wyniki. To jest odpowiedzialność procesowa, zadaniowa, za wyniki i efekty, za dobór metod, za osiągnięcie celu.

Trzecia (moralna) – to odpowiedzialność za ludzi, ich rozwój, dobre relacje, własny przykład osobisty, za zespół, atmosferę, konflikty, zdrowie. To najwyższy „poziom” odpowiedzialności.

Czym jest odpowiedzialność? Jak powinna się manifestować w pracy?

Odpowiedzialność człowieka to jego świadomość moralnego obowiązku, prawnego odpowiadania za swoje czyny i ponoszenia za nie konsekwencji oraz idąca za nią postawa, dzięki której inni ludzie ufają, że mogą na danej osobie polegać.

Kiedyś funkcjonowało takie słowo jak „spolegliwość”, oznaczające właśnie to, że na kimś można polegać.

Odpowiedzialność za coś – za zadanie, pracę, efekty, wyniki, ludzi – wynika z poczucia „bycia gospodarzem” tego zadania, obszaru, zespołu, z wewnętrznej motywacji „zaopiekowania się” tymże zadaniem, obszarem, zespołem, wzięcia go „w obronę”, poprowadzenia do celu, do zwycięstwa.

Odpowiedzialność rodzi się „w odpowiedzi” na sytuację, jest czynną odpowiedzią na sytuację, która wymaga podjęcia działania. Odpowiedź ta wynika z systemu wartości i poczucia przynależności, utożsamiania się z zespołem, firmą pracą, zadaniem. Ponieważ sytuacja dotyka czegoś, co jest dla mnie wartością, z czym się utożsamiam, dlatego porusza mnie – i dlatego reaguję.

Zatem kluczem do odpowiedzialności człowieka w pracy i za pracę jest jego utożsamianie się z nią, poczucie, że jest jej współgospodarzem i partnerem, a nie trybikiem i najemnikiem.

Właśnie to ostatnie zjawisko – „robotnika-trybika-najemnika” –, powiązane z poczuciem nierównego czy niesprawiedliwego podziału owoców pracy, powoduje, że wielu ludzi nie czuje się odpowiedzialnych za swoją pracę, za firmę, dla której pracują, nie reaguje jak osoba odpowiedzialna, poczuwająca się do działania.

To powoduje obniżenie morale, efektywności, solidarności i więzi międzyludzkich. Praca jest wtedy czymś w rodzaju „pańszczyzny”, zła koniecznego dla zarobienia pieniędzy; jest czymś nudnym, obcym, bez radości, pasji i samorealizacji.

Odpowiedzialność jest kluczem do rozwoju, właściwych stosunków między ludźmi, praktykowania wartości, efektywności i zwykłej solidności w wykonywaniu swoich prac.

Odpowiedzialność można w ludziach rozwijać i budować. Odpowiedzialność to fundament dobrego wizerunku, tak zwanej społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) oraz zdrowego rozwoju firmy. Cdn.